Lỗi Low Insulation Resistance: Thủ phạm là bụi ẩm bám ở kẹp tấm pin

Lỗi Low Insulation Resistance xuất hiện khiến hệ PV đang chạy ngon cả ngày bỗng dưng tắt máy đêm, sáng hôm sau mở inverter lên chưa kịp phát điện đã báo lỗi cách điện rò dòng. Thiết bị khởi động lại thì hết, trưa hôm sau tình trạng này lại xuất hiện. Đây là dấu hiệu kinh điển của lỗi do ẩm nền, không phải lỗi phần cứng thiết bị.

1) Tại sao lỗi này hay xuất hiện vào sáng sớm?

Ban đêm nhiệt độ xuống thấp, độ ẩm không khí tăng cao làm sương ngưng tụ bám lên bề mặt kẹp nhôm và đầu nối. Buổi sáng khi mặt trời chưa sưởi khô, điện trở cách điện tổng giảm thấp đủ để inverter kích hoạt cảnh báo lỗi. Đến khoảng 9-10 giờ sáng khi sương bốc hơi khô ráo, lỗi tự biến mất. Nếu đặc điểm này khớp với tình trạng hệ đang gặp: anh em nghi ngay bụi ẩm trên kẹp, không cần tốn tiền thay thế thiết bị gì vội.

2) Cơ chế vật lý: Tại sao bụi ẩm lại gây rò điện?

Bụi khô vốn là một chất điện môi, hoàn toàn không dẫn điện. Nhưng khi hút ẩm từ sương sớm hoặc mưa phùn, các ion và khoáng chất hòa tan trong nước tạo thành một màng dẫn điện mỏng chạy trên bề mặt kẹp. Màng này nối dẫn điện DC từ khung tấm pin của chuỗi string xuống vỏ thanh cái kim loại rồi truyền ra đất, làm điện trở cách điện tổng của toàn chuỗi giảm nghiêm trọng dưới ngưỡng inverter chấp nhận.

3) Inverter của bạn đang báo mã gì?

4) Quy trình kiểm tra hiện trường

Bước 1: Nhìn trực quan trước khi đo

Anh em đi rà soát O&M nên ưu tiên kiểm tra kỹ các điểm xung yếu sau theo thứ tự:

• Kẹp tấm pin (mounting clamps): Tìm xem có vết bẩn nâu vàng, cặn muối tích tụ hoặc lớp bụi đen ẩm quanh kẹp hay không.
• Đầu nối giắc MC4: Bẻ nhẹ chỗ nối xem có nước đọng rò rỉ hoặc có dấu hiệu rỉ sét lõi đồng bên trong không.
• Hộp đấu nối Junction box: Kiểm tra nắp hộp đấu nối phía sau tấm pin xem có bị hở gioăng cao su chống nước hay không.
• Dây cáp dẫn DC: Kiểm tra xem có đoạn cáp nào tì đè trực tiếp lên xà gồ sắc cạnh hoặc bị vít bắt cáp kẹp quá chặt làm trầy vỏ.

Bước 2: Dùng Megger khoanh vùng chuỗi string bị lỗi

1. Gạt ngắt DC disconnect switch, chờ tối thiểu 5 phút để xả hết tụ an toàn.
2. Trang bị đầy đủ găng tay cách điện chuyên dụng trước khi thao tác.
3. Đo R(+)-Earth và R(−)-Earth tại đầu vào của inverter (bật thang đo 500V DC).
4. Đường cực nào có giá trị thấp hơn thì lỗi rò cách điện nằm trên đường dây cực đó.

Phương pháp chia đôi string: Anh em tiến hành ngắt một nửa số tấm pin ra khỏi chuỗi string, sau đó đo lại điện trở cách điện. Nếu giá trị điện trở phục hồi về mức an toàn thì lỗi nằm ở nửa chuỗi vừa ngắt ra. Cứ tiếp tục chia đôi phạm vi đo như vậy cho đến khi khoanh vùng chính xác được 1-2 tấm pin cuối cùng bị lỗi rò do bụi bẩn.

5) Xử lý dứt điểm & Phòng ngừa

Sau khi đã khoanh vùng được vị trí kẹp lỗi, tiến hành lau sạch toàn bộ bề mặt kẹp bằng vải khô hoặc cọ mềm. Với những vết cặn bám cứng đầu, anh em dùng cồn isopropyl lau mạnh và đợi bề mặt khô hoàn toàn trước khi đấu nối lại. Tiện tay kiểm tra kỹ lại giắc MC4 và tiến hành trám thêm keo silicone nếu phát hiện hộp junction box bị hở gioăng.

Giải pháp phòng ngừa lâu dài: Lên lịch vệ sinh tấm pin định kỳ cho hệ thống ít nhất 6 tháng một lần để tránh tích tụ màng bẩn dẫn điện. Đối với các dự án lắp đặt sát bờ biển hoặc môi trường muối mặn, nếu kẹp nhôm có dấu hiệu rỉ oxy hóa nặng, khuyến khích anh em thay thế đồng loạt sang loại inox 304 để đảm bảo độ bền cách điện lâu dài.

Tham khảo: Tiêu chuẩn kỹ thuật quốc tế IEC 62446, Tài liệu hướng dẫn O&M thực tế tại hiện trường.