Máy biến áp Solar: Xử lý hiện tượng quá áp đầu cực khi phát công suất lớn

Khi dự án Solar phát công suất lớn vào giờ trưa, điện áp phía hạ áp của máy biến áp có thể tăng vượt ngưỡng cho phép. Nếu không kiểm soát tốt, hiện tượng quá áp đầu cực sẽ làm Inverter liên tục báo lỗi hoặc làm giảm tuổi thọ thiết bị hạ áp.

1) Vì sao máy biến áp Solar dễ gặp quá áp?

• Dự án thiết kế theo điều kiện lưới “đẹp”, nhưng thực tế điện áp phía trung áp đã cao sẵn.
• Nấc biến áp đặt quá cao so với nhu cầu, để “dự phòng sụt áp” nhưng lại làm quá áp khi phát mạnh.
• Tỷ lệ công suất Solar so với tải tiêu thụ nội bộ lớn, khiến điện áp nhô lên khi phát ngược.

2) Checklist vận hành cho đội O&M

1. Ghi nhận điện áp tại đầu cực máy biến áp vào các khung giờ: sáng, trưa, chiều, tối.
2. So sánh với ngưỡng cho phép của Inverter (thường 400V ±10% cho hệ 0.4kV).
3. Đánh giá tương quan giữa công suất phát và mức tăng điện áp để nhận diện pattern.

3) Biện pháp xử lý

• Điều chỉnh nấc biến áp (tap changer) về mức phù hợp hơn với điều kiện lưới hiện tại.
• Trao đổi với điện lực để đánh giá lại cấu hình lưới nếu quá áp xảy ra thường xuyên, ảnh hưởng rộng.
• Cân nhắc phân chia công suất sang nhiều máy biến áp / nhiều điểm đấu nối nếu dự án quá lớn.

4) Lưu ý an toàn

Mọi thao tác trên máy biến áp phải tuân thủ quy trình an toàn điện lực, do đơn vị có thẩm quyền thực hiện. Đội O&M của chủ đầu tư chủ yếu tập trung vào giám sát, ghi log và phối hợp với điện lực/trạm vận hành.